خوارج در تاریخ اسلام گروه فعال و موثری بودند. ریشه های اندیشه شان تا امروز نیز خشکیده نشده است. چرا که اندیشه هایشان ملقمه ای از حق و باطل است و بخصوص انگیزه های حق در کنار اندیشه های باطل قرار گرفته و به همین جهت است که همچنان تولید و بازتولید میشوند.
از ویژگیهای خوارج در زمان حضرت امیر علیه السلام آنست که در بین آنها چهره های شاخص و برتر از میان اصحاب رسول الله ص  یا بزرگان وجود ندارد. به نوعی حرکت اجتماعی و متکی به پاسخ نگرفتن از عملکردهای گذشته است.
یکی از سوالات مهم در باره ی تاریخ خوارج به این مربوط میشود که چرا حضرت علی علیه السلام درعین حالی که با آنها در نهروان جنگید ولی حتی در موقع شهادت نیز وصیت کرد که به آنان تعدی و حمله نشود.
شاید به دلیل نگرانی شخصی ایشان از توسعه خونریزی بین مسلمانان به بهانه ی خون ایشان بود. شاید به دلیل احتمال سوء استفاده امویان از این حادثه. شاید به دلیل نقش ضد ظلم خوارج در بخشی از تاریخ که بعدا محقق شد٬ شاید بخاطر حجتهای شرعی مرتبط با رعایت عدالت ولو با احمق ترین مردمان٬ شاید به جهت تکریم آن بخش از انگیزه های الهی این جماعت نادان٬ شاید به امید اصلاح آنان٬ شاید به امید عبرت نسلهای آینده٬ شاید به جهت ناچیز شمردن این دنیا٬ شاید همه ی اینها و شاید چیزهای دیگر.
و امروز نیز اندیشه های خارجی(خوارجی) وجود دارد. سکوت در برابر این اندیشه ها موجب تنومندتر شدن ریشه های آنان میشود و همین ریشه های تنومند شده اند که به اسم عدالت قانون و عرف جامعه را زیر پا میگذارند و عدالت را نیز با مغز و دل گمراه خود می سنجند.