گر شدى عطشان بحر معنوى                 فرجه‏اى کن در جزیرهء مثنوى‏

فرجه کن چندان که اندر هر نفس              مثنوى را معنوى بینى و بس‏

هر دکانى راست سودایى دگر                   مثنوى دکان فقر است اى پسر

مثنوى ما دکان وحدت است                      غیر واحد هر چه بینى آن بت است‏

تشنه می‏نالد که "کو آب گوار؟"                   آب هم نالد که "کو آن آب خوار؟"

بانگ آبم من به گوش تشنگان                   همچو باران می‏رسم از آسمان‏

برجه اى عاشق بر آور اضطراب                بانگ آب و تشنه و آن گاه خواب؟!‏

هم تو خود را بربکن از بیخ خواب               همچو تشنه که شنود او بانگ آب

آب‏حیوان خوان، مخوان این را سخن           روح نو بین در تن حرف کهن

قابل این گفته‏ ها شو گوش‏وار                   تا که از زر سازمت من گوشوار

ما چه خود را در سخن آغشته‏ ایم            کز حکایت ما حکایت گشته ‏ایم‏

این حکایت نیست پیش مرد کار                وصف حال است و حضور یار غار

این چه می‏گویم به قدر فهم توست            مردم اندر حسرت فهم درست‏

فهم آب است و وجود تن سبو                  چون سبو بشکست ریزد آب از او

شاخه هاى تازهء مرجان ببین                   میوه‏ هاى رسته ز آب جان ببین‏

این سخن شیر است در پستان جان          بی کشنده خوش نمیگردد روان‏

مستمع چون تشنه و جوینده شد             هاتف ار مرده بود گوینده شد

مستمع چون تازه آمد با ‏ملال                    صد زبان گردد به گفتن گنگ و لال‏

چون که نامحرم در آید از درم                    پرده در پنهان شوند اهل حرم‏

ور در آید محرمى دور از گزند                    برگشایند آن ستیران روی‏بند

هر چه را خوب و خوش و زیبا کنند            از براى دیدهء بینا کنند

کى بود آواز چنگ و زیر و بم                     از براى گوش بی‏حس اصم‏

گر سخن کش یابم اندر انجمن                  صد هزاران گل برویم چون چمن‏

ور سخن کش یابم آن دم زن‌بمزد              میگریزد نکته‏ ها از دل چو دزد

 رفت فکر و روشنایی یافتند

نحر و بحر آشنایی یافتند

مرگ کین جمله از او در وحشتند

می کنند این قوم بر وی ریشخند

کس نیابد بر دل ایشان ظفر

بر صدف آید ضرر نه بر گهر

گرچه نحو و فقه را بگذاشتند

لیک محو فقر را برداشتند